รูปแบบการสอนวิชาคณิตศาสตร์และสถิติสาหรับนักเคมีด้วยการฝึกปฎิบัติ (Action Learning) โดย ผศ.เอื้อมฟ้า นาคโต

การสอนวิชาคณิตศาสตร์และสถิติสาหรับนักเคมีด้วยการฝึกปฎิบัติ ผศ.เอื้อมฟ้า นาคโต

แผนภาพการสอนปฏิบัติการหลักเคมี โดย อาจารย์บุญชัย ด้วงสวัสดิ์ สาขาวิชาเคมี

รายละเอียดของการสอนในขั้นตอนต่างๆ

  1. อาจารย์ Check รายชื่อนักศึกษาเข้าชั้นเรียน

ในตอนต้นชั่วโมงอาจารย์ผู้สอน  Check  รายชื่อนักศึกษาที่มาเข้าชั้นเรียนในช่วงก่อนเริ่มการเรียนการสอน

  1. นักศึกษา Check  อุปกรณ์ในการทำปฏิบัติการ

นักศึกษา  Check  อุปกรณ์ในกล่องบรรจุอุปกรณ์ประจำกลุ่มเพื่อเตรียมพร้อมทำปฏิบัติการ

  1. ทดสอบความรู้ก่อนทำปฏิบัติการ

อาจารย์ทำการทดสอบความรู้ก่อนทำปฏิบัติการทุกครั้ง  โดยอาจารย์จะแจ้งให้นักทราบเพื่อเตรียมตัวอ่านปฏิบัติการมาล่วงหน้า  โดยในการทดสอบใช้เวลาประมาณ  10  นาทีและข้อสอบแบ่งเป็น  3  ชุดที่แตกต่างกัน

หมายเหตุ  :  การทดสอบนี้ทำเพื่อให้นักศึกษาได้เตรียมความพร้อมมาล่วงหน้าก่อนทำปฏิบัติการ  เพื่อให้นักศึกษามีความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับปฏิบัติการมาบ้าง

  1. นักศึกษาส่งการวางแผนการทดลองและรายงานปฏิบัติการสัปดาห์ที่แล้ว

นักศึกษาส่งงานที่ได้รับมอบหมายจากสัปดาห์ที่แล้วได้แก่

  • การวางแผนการทดลอง ให้นักศึกษาทำเป็นรายบุคคล เพื่อให้นักศึกษาอ่านทำความเข้าใจ คิด วิเคราะห์และวางแผนการทดลองมาล่วงหน้า  จะทำให้นักศึกษามีความเข้าใจในเนื้อหาและวิธีการในการทำปฏิบัติการเพิ่มมากขึ้น
  • รายงานปฏิบัติการสัปดาห์ที่แล้ว ให้นักศึกษาทำเป็นกลุ่ม เพื่อฝึกให้นักศึกษาเขียนรายงานการทดลอง การทำงานเป็นทีม การมีส่วนร่วมและฝึกความรับผิดชอบ
  1. อาจารย์สรุปปฏิบัติการที่ทำในสัปดาห์นี้

ก่อนปฏิบัติการ  อาจารย์จะสรุปปฏิบัติการที่ทำให้นักศึกษาได้รับทราบเกี่ยวกับทฤษฎีและวิธีการในการปฏิบัติการ  รวมทั้งในบางปฏิบัติการจะมีการสาธิตให้นักศึกษาดูก่อน  เพื่อให้นักศึกษามีความเข้าใจและเห็นภาพการทำปฏิบัติการได้ชัดเจนยิ่งขึ้น

  1. นักศึกษาลงมือทำปฏิบัติการ

นักศึกษาทำปฏิบัติการโดยมีอาจารย์ควบคุม กำกับดูแลให้คำปรึกษาอย่างใกล้ชิด  โดยนักศึกษาแบ่งหน้าที่ในการทำปฏิบัติการภายในกลุ่ม  ซึ่งในขั้นตอนนี้นักศึกษาจะได้ฝึกการทำงานร่วมกันเป็นทีมและความรับผิดชอบ

  1. นักศึกษาอภิปรายผลการทดลองภายในกลุ่ม + เขียนผลการทดลอง ในขณะเดียวกันอาจารย์ตรวจการวางแผนการทดลองและรายงานของสัปดาห์ที่แล้ว

เมื่อนักศึกษาทำปฏิบัติการเสร็จ  นักศึกษาจะอภิปรายผลการทดลองภายในกลุ่มพร้อมทั้งเขียนผลการทดลอง  ในขณะเดียวกันอาจารย์ผู้สอนจะตรวจการวางแผนการทดลองของสัปดาห์นี้และตราจรายงานของสัปดาห์ที่แล้วในเบื้องต้น  โดยดูความถูกต้อง  เรียบร้อย  โดยในกรณีที่ไม่ถูกต้อง  อาจารย์จะเรียกนักศึกษากลุ่มนั้นๆ มาอธิบาย  แจ้งในจุดที่ไม่ถูกต้อง  แล้วให้นักศึกษานำไปปรับปรุงแก้ไข

  1. นักศึกษาส่งผลการทดลองให้อาจารย์ตรวจและซักถามเป็นรายกลุ่ม

นักศึกษาส่งผลการทดลองที่บันทึกในหนังสือปฏิบัติการให้อาจารย์ผู้สอนตรวจความถูกต้องเรียบร้อยและซักถามเป็นรายกลุ่ม  ในกรณีที่ไม่ถูกต้อง ไม่เรียบร้อย  อาจารย์จะให้นักศึกษาแก้ไขทันที

  1. นักศึกษา Check อุปกรณ์คืน

นักศึกษา  Check  อุปกรณ์ในกล่องอุปกรณ์คืนให้ครบถ้วน  โดยอาจารย์จะลงนามในหนังสือปฏิบัติการในหน้าการตรวจสอบอุปกรณ์ทุกครั้ง

  1. อาจารย์สรุปปฏิบัติการที่ทำในสัปดาห์นี้

อาจารย์ผู้สอนสรุปเกี่ยวกับปฏิบัติการที่ทำในสัปดาห์นี้  โดยจะนำผลการทำลองที่ได้มาผนวกกับทฤษฎีที่เกี่ยวข้อง  เพื่อให้นักศึกษามีความเข้าใจในเนื้อหาทฤษฎีและปฏิบัติการอย่างถ่องแท้

  1. อาจารย์มอบหมายงานให้นักศึกษาเขียนรายงานการทดลองและแผนการทดลองของสัปดาห์ถัดไป

ก่อนจบชั่วโมงการสอน  อาจารย์จะมอบหมายให้นักศึกษาเขียนรายงานการทดลองที่ทำในสัปดาห์นี้เพื่อมาส่งในสัปดาห์ถัดไป  รวมทั้งมอบหมายให้นักศึกษาวางแผนการทดลองของปฏิบัติการที่จะทำในสัปดาห์ถัดไปด้วย  ซึ่งเป็นการเตรียมความพร้อมในการเรียนของนักศึกษา โดยจะทำให้นักศึกษามีความเข้าใจในปฏิบัติการเพิ่มมากขึ้น

  1. กลุ่มเวรรับผิดชอบดูแลความเรียบร้อยของห้องปฏิบัติการ

ในท้ายที่สุด  นักศึกษาที่เป็นกลุ่มเวรจะรับผิดชอบทำหน้าที่ในการดูแลความเรียบร้อยของห้องปฏิบัติการ  โดยจะดูในเรื่องของความสะอาด  การเก็บสารเคมีและอุปกรณ์ที่ใช้ส่วนรวม เช่น เตาให้ความร้อน เครื่องแก้วต่างๆ นอกจากนี้นักศึกษากลุ่มเวรต้องทำการล้างอุปกรณ์เครื่องแก้วที่ใช้ของส่วนรวม  การปิดพัดลม หน้าต่างและปิดประตูห้องปฏิบัติการ เป็นต้น  ซึ่งการทำงานดังกล่าวนี้เป็นการฝึกความรับผิดขอบของนักศึกษา  การมีน้ำใจในการช่วยดูแลความเรียบร้อย

             หมายเหตุ  :

1)  ในสัปดาห์สุดท้ายก่อนสอบกลางภาคและปลายภาค  อาจารย์ผู้สอนจะทบทวนปฏิบัติการที่เรียนมาทั้งหมดให้กับนักศึกษาเพื่อเตรียมตัวสอบ

2)  ในการติดต่อ ประสานงานกับนักศึกษา การมอบหมายงาน การติดตามงาน และการให้ข้อมูลต่างๆ จะทำโดยใช้กลุ่ม line  ซึ่งนักศึกษาทุกคนและอาจารย์จะอยู่ในกลุ่ม line นี้

3)  อาจารย์ผู้สอนเปิดโอกาสให้นักศึกษาเข้าปรึกษาเกี่ยวกับปฏิบัติการ  โดยให้นักศึกษาทำการนัดหมายล่วงหน้าทางกลุ่ม line